Segurança e Defesa do Ciberespaço
Ciberdefesa, Ciberdissuasão e Poder Nacional no Ciberespaço Alexandre Lino Marques Pinho Auditor de Defesa Nacional; BA (Hons) University of Kent
Buat barak prevee ona katak funu senáriu entre Ukránia no Federasaun Russian lori hamutuk elementu sira neebé presiza atu afirma an nuudar konflitu simboliku loloos ida. Hein katak ida ne 'e bazeia ba hanoin uluk katak Federasaun Russian, ne' ebé rekoñese superioridade, sei konsentra iha forma ida ne 'ebé substansial husi ita boot sira nia esforsu iha servisu ba asaun sira ne' ebé ho objetivu atu perturba infraestrutura dijitál Ukránia nian, hodi promove realizasaun ida ne 'ebé lais kona-ba “operasaun militár espesiál”. Maske nunee, foin lalais nee, refere katak dimensaun konflitu nian ida nee bele hatudu ona katak insidenti hirak nee aat hela, ho editoriál balun – Washington Post no The Economist – deklara katak atake sibernétika sei la akontese bainhira buat hotu ona, sirkunstánsia neebé hamosu dezastre. Importante atu hasoru analiza hirak nee no aborda lisaun potensial sira atu sai hosi konflitu ida nee. "La iha atake ba siberkrime ne' ebé signifikante» – Relasiona ho operasaun sibernétika nian ne 'ebé deskonfia husi empreza Russian – husi GRU, SVR no FSB, no afiliasaun – Microsoft anunsia ona katak iha insidente 237 hasoru Ukránia, entre fulan-dezembru tinan 2021 no fulan-marsu tinan 2022, inklui atake sibernétika nian 40 ne' ebé provoka destruisaun dijitál husi sistema atus ba atus hodi uza informasaun ne ' ebé la loos.
Loron 24 fulan-Fevereiru, rede KA-SAT satélites funsiona liuhosi Viasat neebé kompromete disponibilidade no funsionamentu sistema komunikasaun neebé utiliza hosi autoridade no kompañia sira no kliente sira neebé afetadu hosi jeografia sira seluk. Insidente ida ne' e hetan kondenasaun husi Uniaun Europeia (UE) no Estadu Membru sira liuhusi pozisaun ne 'ebé foti husi Altu Reprezentante Uniaun nian, ne' ebé simu ona knaar ba Rusia, nu 'udar ajente ba atake sibernétika. Efeitus ne' ebé mosu husi atake simbólika sira maka, tuir baliu progresaun nian husi forsa obriga Russians konvensionál, ne 'ebé hatudu komplementaridade balun entre asaun féntiku no naun-profisionál hodi bele hala' o objetivu espesífiku militár nian sira. Atu hateten klaru katak Rusia no Ukránia depende ona ba entidade sira ne 'ebé halo efeitu esternu ka interrompe iha sistema/ estrada ligadu sira.2 Aleinde ne' e, ataka sira seluk – DDoS, deflorestasaun, etc. - distúrbiu informasaun ambiente hosi Ukránia, inklui kolokasaun iha fatin notísia nian.
Comments
Post a Comment